Nội dung bài kinh
Tôi nghe như vầy:
Một thời Phật trú tại nước Xá-vệ, trong rừng Thắng Lâm, vườn Cấp Cô Độc.
Bấy giờ, cư sĩ Tu-đạt-đa đi đến chỗ Đức Phật, đảnh lễ Ngài, rồi ngồi qua một bên. Đức Thế Tôn hỏi:
“Gia đình của Cư sĩ có thực hành hạnh bố thí chăng?
Cư sĩ trả lời:
“Dạ có, bạch Thế Tôn, gia đình con có bố thí. Nhưng chỉ bố thí những thức thô xấu, không được mỹ diệu, như cơm lẫn với cám, canh lá gai, chỉ có một miếng gừng, một lá rau.”
Đức Thế Tôn bảo:
“Này Cư sĩ, dù bố thí những thức thô xấu, hay bố thí những thức mỹ diệu, thảy đều có quả báo. Nhưng này Cư sĩ, nếu bố thí những thức thô xấu, không tín mà bố thí, không cố tâm bố thí, không tự tay bố thí, không tự mình đến bố thí, không tư duy mà bố thí, không do tín mà bố thí, không quán nghiệp và quả báo mà bố thí, thì nên quán rằng sẽ thọ báo đúng như thế, tâm không muốn được nhà đẹp, không muốn được xe cộ đẹp, không muốn áo chăn đẹp, không muốn được đồ ăn thức uống ngon, không muốn được ngũ dục công đức tốt. Vì sao? Vì không chí tâm mà hành bố thí. Này Cư sĩ, nên biết rằng, sẽ thọ báo đúng như thế.
“Này Cư sĩ, nếu bố thí những thức thô xấu nhưng có tín mà bố thí, có tâm bố thí, tự tay bố thí, tự mình đến bố thí, tư duy mà bố thí, do tín mà bố thí, quán nghiệp và quả báo mà bố thí, thì nên quán rằng sẽ thọ báo đúng như thế, là do tâm muốn được nhà đẹp, muốn được xe cộ đẹp, muốn được áo chăn đẹp, muốn được đồ ăn thức uống ngon, muốn được ngũ dục công đức tốt đẹp. Vì sao? Vì chí tâm mà bố thí. Này Cư sĩ, nên biết rằng, sẽ thọ báo đúng như thế.
“Này Cư sĩ, nếu bố thí những thức mỹ diệu, không tín mà bố thí, không cố tâm bố thí, không tự tay bố thí, không tự mình đến bố thí, không tư duy mà bố thí, không do tín mà bố thí, không quán nghiệp và quả báo mà bố thí, thì nên quán rằng sẽ thọ báo đúng như thế, tâm không muốn được nhà đẹp, không muốn được xe cộ đẹp, không muốn áo chăn đẹp, không muốn được đồ ăn thức uống ngon, không muốn được ngũ dục công đức tốt. Vì sao? Vì không chí tâm mà hành bố thí. Này Cư sĩ, nên biết rằng, sẽ thọ báo đúng như thế.
“Này Cư sĩ, nếu bố thí những thức mỹ diệu, lại có tín mà bố thí, tự tay bố thí, tự mình đến bố thí, tư duy mà bố thí, do tín mà bố thí, quán nghiệp và quả báo mà bố thí, thì nên quán rằng sẽ thọ báo đúng như thế, là do tâm muốn được nhà đẹp, muốn được xe cộ đẹp, muốn áo chăn đẹp, muốn đồ ăn thức uống ngon, muốn được ngũ dục công đức tốt đẹp. Vì sao? Vì chí tâm mà bố thí. Này Cư sĩ, nên biết rằng, sẽ thọ báo đúng như thế.
“Này Cư sĩ, thuở xưa có Bà-la-môn đại trưởng giả tên là Tùy-lam rất giàu có, của cải vô lượng, có nhiều phong hộ, thực ấp, có nhiều châu báu, sản nghiệp chăn nuôi không thể tính kể. Vị ấy bố thí như thế này: tám vạn bốn ngàn bát bằng vàng đựng đầy bạc vụn, thực hành đại bố thí như vậy. Tám vạn bốn ngàn bát bằng bạc đựng đầy vàng vụn, thực hành đại bố thí như vậy. Tám vạn bốn ngàn bát bằng vàng đựng đầy vàng vụn, thực hành đại bố thí như vậy. Tám vạn bốn ngàn bát bằng bạc, đựng đầy bạc vụn, thực hành đại bố thí như vậy. Tám vạn bốn ngàn thớt voi được trang sức dây trắng đan lại, phủ lên, thực hành đại bố thí như vậy. Tám vạn bốn ngàn con ngựa được trang sức bằng dây kim hợp phi-na, thực hành đại bố thí như vậy. Tám vạn bốn ngàn con bò lấy y làm dây thừng và phủ lên bằng y, có thể cung cấp một hộc sữa, thực hành đại bố thí như vậy. Tám vạn bốn ngàn người nữ, tư dung đẹp đẽ, ai nhìn cũng thích, trang sức đầy đủ châu báu, thực hành đại bố thí như vậy. Ngoài ra lại có những thức ăn cứng và mềm khác nữa.
‘Này Cư sĩ, Bà-la-môn Tùy-lam đã thực hành đại bố thí như vậy. Nếu lại có người bố thí thức ăn cho phàm phu toàn cõi Diêm-phù nữa, thì so với đại bố thí kia, sự bố thí này hơn nhiều lắm.
“Này Cư sĩ, Bà-la-môn Tùy-lam đã thực hành đại bố thí, và bố thí thức ăn cho phàm phu toàn cõi Diêm-phù như vậy. Nếu lại có người bố thí thức ăn cho một vị Tu-đà-hoàn, thì so với sự bố thí kia, sự bố thí này hơn nhiều lắm.
“Này Cư sĩ, Bà-la-môn Tùy-lam đã thực hành đại bố thí, bố thí thức ăn cho phàm phu toàn cõi Diêm-phù, và bố thí thức ăn cho một trăm vị Tu-đà-hoàn như thế. Nếu lại có người bố thí thức ăn cho một vị Tư-đà-hàm, thì so với sự bố thí kia, sự bố thí này hơn nhiều lắm.
“Này Cư sĩ, Bà-la-môn Tùy-lam đã thực hành đại bố thí, bố thí thức ăn cho phàm phu toàn cõi Diêm-phù, bố thí thức ăn cho một trăm vị Tu-đà-hoàn, cho một trăm vị Tư-đà-hàm như thế. Nếu lại có người bố thí thức ăn cho một vị A-na-hàm, thì so với sự bố thí kia, sự bố thí này hơn nhiều lắm.
“Này Cư sĩ, Bà-la-môn Tùy-lam thực hành đại bố thí, bố thí thức ăn cho phàm phu toàn cõi Diêm-phù, bố thí thức ăn cho một trăm vị Tu-đà-hoàn, một trăm vị Tư-đà-hàm, một trăm vị A-na-hàm như thế. Nếu lại có người bố thí thức ăn cho một vị A-la-hán, thì so với sự bố thí kia, sự bố thí này hơn nhiều lắm.
“Này Cư sĩ, Bà-la-môn Tùy-lam thực hành đại bố thí, bố thí thức ăn cho phàm phu toàn cõi Diêm-phù, bố thí thức ăn cho một trăm vị Tu-đà-hoàn, một trăm vị Tư-đà-hàm, một trăm vị A-na-hàm, một trăm vị A-la-hán như vậy. Nếu lại có người bố thí thức ăn cho một vị Bích-chi-phật, thì so với sự bố thí kia, sự bố thí này hơn nhiều lắm.
“Này Cư sĩ, Bà-la-môn Tùy-lam đã thực hành đại bố thí, bố thí thức ăn cho phàm phu toàn cõi Diêm-phù, bố thí thức ăn cho một trăm vị A-na-hàm, một trăm vị A-la-hán, một trăm vị Bích-chi-phật như vậy. Nếu lại có người bố thí thức ăn cho một Đức Như Lai, Vô Sở Trước, Đẳng Chánh Giác, thì so với sự bố thí kia, sự bố thí này hơn nhiều lắm.
“Này Cư sĩ, Bà-la-môn Tùy-lam đã thực hành đại bố thí, bố thí thức ăn cho phàm phu toàn cõi Diêm-phù; bố thí thức ăn cho một trăm vị Tu-đà-hoàn, một trăm vị Tư-đà-hàm, một trăm vị A-na-hàm, một trăm vị A-la-hán, một trăm vị Bích-chi-phật như thế. Nếu lại có người tạo phòng nhà bố thí cho chúng Tỳ-kheo bốn phương, thì so với sự bố thí này hơn nhiều lắm.
“Này Cư sĩ, Bà-la-môn Tùy-lam đã thực hành đại bố thí, bố thí thức ăn cho phàm phu toàn cõi Diêm-phù, bố thí thức ăn cho một trăm vị Tu-đà-hoàn, một trăm vị Tư-đà-hàm, một trăm vị A-na-hàm, một trăm vị A-la-hán, một trăm vị Bích-chi-phật, tạo phòng nhà bố thí cho chúng Tỳ-kheo bốn phương như thế. Nếu lại có người với tâm hoan hỷ, quy y Ba ngôi tôn quý là Phật, Pháp và Chúng Tỳ-kheo, lại thọ giới, thì so với sự bố thí kia, việc làm này hơn nhiều lắm.
“Này Cư sĩ, Bà-la-môn Tùy-lam đã thực hành đại bố thí, bố thí thức ăn cho phàm phu toàn cõi Diêm-phù, bố thí thức ăn cho một trăm vị Tu-đà-hoàn, một trăm vị Tư-đà-hàm, một trăm vị A-na-hàm, một trăm vị A-la-hán, một trăm vị Bích-chi-phật, tạo phòng nhà bố thí cho chúng Tỳ-kheo bốn phương, tâm hoan hỷ quy y Ba ngôi tôn quý là Phật, Pháp, chúng Tỳ-kheo, và thọ giới; nếu lại có người trong khoảnh khắc thực hành từ tâm đối với tất cả chúng sanh, cho đến trong khoảng thời gian vắt sữa bò, thì so với sự bố thí kia, việc này hơn nhiều lắm.
“Này Cư sĩ, Bà-la-môn Tùy-lam đã thực hành đại bố thí, bố thí thức ăn cho phàm phu toàn cõi Diêm-phù, bố thí thức ăn cho một trăm Tu-đà-hoàn, một trăm vị Tư-đà-hàm, một trăm vị A-na-hàm, một trăm vị A-la-hán, một trăm vị Bích-chi-phật, tạo phòng, nhà bố thí cho Chúng Tỳ-kheo bốn phương, tâm hoan hỷ quy y Ba ngôi tôn quý là Phật, Pháp, chúng Tỳ-kheo, thọ giới và trong khoảnh khắc thực hành từ tâm đối với tất cả chúng sanh, cho đến trong khoảng thời gian vắt sữa bò, như thế; nếu lại có người quán được tất cả pháp là vô thường, khổ, không và vô ngã, thì so với sự bố thí kia, việc làm này hơn nhiều lắm.
“Này Cư sĩ, ý ông nghĩ sao? Bà-la-môn đại trưởng giả Tùy-lam thuở xưa ấy là ai khác chăng? Chớ nghĩ như vậy. Vì sao? Nên biết rằng, đó chính là Ta vậy. ta thuở xưa là Bà-la-môn đại trưởng giả tên là Tùy-lam.
“Này Cư sĩ, Ta bấy giờ vì lợi ích cho mình, cũng vì lợi ích cho kẻ khác, vì lợi ích cho mọi người, thương xót thế gian, mưu cầu thiện lợi và hữu ích, cầu sự an ổn khoái lạc cho Trời và Người. Nhưng lúc bấy giờ Ta thuyết pháp chưa được rốt ráo, chưa rốt ráo bạch tịnh, chưa rốt ráo Phạm hạnh, chưa thành tựu rốt ráo Phạm hạnh; nên lúc bấy giờ, Ta chưa lìa được sanh, già, bệnh, chết, khóc lóc, áo não, cũng chưa thể thoát khỏi mọi khổ đau. Này Cư sĩ, Ta nay là Bậc Xuất Thế, là Như Lai, Vô Sở Trước, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Nay Ta vì lợi cho mình cũng vì lợi ích cho kẻ khác, vì lợi ích cho mọi người, thương xót thế gian, mưu cầu thiện lợi và hữu ích, cầu sự an ổn khoái lạc cho Trời và Người. Nay Ta thuyết pháp đến chỗ rốt ráo, rốt ráo bạch tịnh, rốt ráo Phạm hạnh, thành tựu Phạm hạnh; nên nay Ta đã lìa khỏi sự sanh, sự già chết, khóc lóc, áo não. Ta nay đã giải thoát khỏi mọi khổ đau.”
Đức Phật thuyết như vậy, Cư sĩ Tu-đạt-đa và các Tỳ-kheo sau khi nghe Phật dạy xong, hoan hỷ phụng hành.
Nội dung bài kinh
T 0677a10
我聞如是：
一時，佛遊舍衛國，在勝林給孤
T 0677a11
獨園。
爾時，須達哆居士往詣佛所，稽首作
T 0677a12
禮，却坐一面。
世尊問曰：「居士家頗行施耶？」
T 0677a13
須達哆居士答曰：「唯然。世尊！家行布施，但
T 0677a14
為至麤，不能好也。糠飯麻羹，薑菜一片。」
世
T 0677a15
尊告曰：「居士！若施麤食及施妙食，俱得報
T 0677a16
耳。居士！若行麤施，不信施、不故施、不自
T 0677a17
手施、不自往施、不思惟施、不由信施、不觀
T 0677a18
業果報施者，當觀如是受報。心不欲得好
T 0677a19
家，不欲得好乘，不欲得好衣被，不欲得
T 0677a20
好飲食，不欲得好五欲功德。所以者何？以
T 0677a21
不至心故行施也。居士！當知受報如是。居
T 0677a22
士！若行麤施，信施、故施、自手施、自往施、思
T 0677a23
惟施、由信施、觀業果報施者，當觀如是受
T 0677a24
報。心欲得好家，欲得好乘，欲得好衣被，
T 0677a25
欲得好飲食，欲得好五欲功德。所以者何？
T 0677a26
以其至心故行施也。居士！當知受報如是。
T 0677a27
「居士！若行妙施，不信施、不故施、不自手施、
T 0677a28
不自往施、不思惟施、不由信施、不觀業果
T 0677a29
報施者，當觀如是受報。心不欲得好家，
T 0677b01
不欲得好乘，不欲得好衣被，不欲得好
T 0677b02
飲食，不欲得好五欲功德。所以者何？以不
T 0677b03
至心故行施也。居士！當知受報如是。居士！
T 0677b04
若行妙施，信施、故施、自手施、自往施、思惟
T 0677b05
施、由信施、觀業果報施者，當觀如是受報。
T 0677b06
心欲得好家，欲得好乘，欲得好衣被，欲
T 0677b07
得好飲食，欲得好五欲功德。所以者何？以
T 0677b08
其至心故行施也。居士！當知受報如是。
「居
T 0677b09
士！昔過去時有梵志大長者，名曰隨藍，極
T 0677b10
大富樂，資財無量，封戶食邑多諸珍寶，畜牧
T 0677b11
產業不可稱計。彼行布施其像如是，八萬
T 0677b12
四千金鉢盛滿碎銀，行如是大施。八萬四
T 0677b13
千銀鉢盛滿碎金，行如是大施。八萬四千
T 0677b14
金鉢盛滿碎金，行如是大施。八萬四千銀
T 0677b15
鉢盛滿碎銀，行如是大施。八萬四千象，莊
T 0677b16
珓嚴飾，白絡覆上，行如是大施。八萬四千
T 0677b17
馬，莊嚴珓飾，白絡金合霏那，行如是大施。
T 0677b18
八萬四千牛，衣繩衣覆，
［（殼－一）／牛］
之皆得一斛乳汁，
T 0677b19
行如是大施。八萬四千女，姿容端正，覩者
T 0677b20
歡悅，眾寶瓔珞，嚴飾具足，行如是大施。況
T 0677b21
復其餘食噉含消？
「居士！若梵志隨藍行如是
T 0677b22
大施，若復有施滿閻浮場凡夫食者，此於
T 0677b23
彼施為最勝也。居士！若梵志隨藍行如是
T 0677b24
大施，及施滿閻浮場凡夫人食，若復有施
T 0677b25
一須陀洹食者，此於彼施最為勝也。居士！
T 0677b26
若梵志隨藍行如是大施，及施滿閻浮場凡
T 0677b27
夫人食，施百須陀洹食，若復有施一斯陀
T 0677b28
含食者，此於彼施為最勝也。居士！若梵
T 0677b29
志隨藍行如是大施，及施滿閻浮場凡夫人
T 0677c01
食，施百須陀洹、百斯陀含食，若復有施一
T 0677c02
阿那含食者，此於彼施為最勝也。居士！
T 0677c03
若梵志隨藍行如是大施，及施滿閻浮場凡
T 0677c04
夫人食，施百須陀洹、百斯陀含、百阿那含
T 0677c05
食，若復有施一阿羅訶食者，此於彼施為
T 0677c06
最勝也。
「居士！若梵志隨藍行如是大施，及
T 0677c07
施滿閻浮場凡夫人食，施百須陀洹、百斯陀
T 0677c08
含、百阿那含、百阿羅訶食，若復有施一辟
T 0677c09
支佛食者，此於彼施為最勝也。居士！若梵
T 0677c10
志隨藍行如是大施，及施滿閻浮場凡夫人
T 0677c11
食，施百須陀洹、百斯陀含、百阿那含、百阿
T 0677c12
羅訶、百辟支佛食，若復有施一如來、無所著、
T 0677c13
等正覺食者，此於彼施為最勝也。居士！若
T 0677c14
梵志隨藍行如是大施，及施滿閻浮場凡夫
T 0677c15
人食，施百須陀洹、百斯陀含、百阿那含、百
T 0677c16
阿羅訶、百辟支佛食，若有作房舍，施四方
T 0677c17
比丘眾者，此於彼施為最勝也。
「居士！若梵
T 0677c18
志隨藍行如是大施，及施滿閻浮場凡夫人
T 0677c19
食，施百須陀洹、百斯陀含、百阿那含、百阿
T 0677c20
羅訶、百辟支佛食，作房舍施四方比丘眾，
T 0677c21
若有歡喜心歸命三尊佛、法、比丘眾及受戒
T 0677c22
者，此於彼施為最勝也。居士！若梵志隨藍
T 0677c23
行如是大施，及施滿閻浮場凡夫人食，施
T 0677c24
百須陀洹、百斯陀含、百阿那含、百阿羅訶、百
T 0677c25
辟支佛食，作房舍施四方比丘眾，歡喜心
T 0677c26
歸命三尊佛、法、比丘眾及受戒，若有為彼
T 0677c27
一切眾生行於慈心，乃至
［（殼－一）／牛］
牛頃者，此於
T 0677c28
彼施為最勝也。
「居士！若梵志隨藍行如是
T 0677c29
大施，及施滿閻浮場凡夫人食，施百須陀洹、
T 0678a01
百斯陀含、百阿那含、百阿羅訶、百辟支佛
T 0678a02
食，作房舍施四方比丘眾，歡喜心歸命三
T 0678a03
尊佛、法、比丘眾及受戒，為一切眾生行於
T 0678a04
慈心，乃至
［（殼－一）／牛］
牛頃，若有能觀一切諸法無
T 0678a05
常、苦、空及非神者，此於彼施為最勝也。
「於
T 0678a06
居士意云何？昔時梵志大長者名隨藍者，
T 0678a07
謂異人耶？莫作斯念。所以者何？當知即是
T 0678a08
我也。我昔為梵志大長者，名曰隨藍。居士！
T 0678a09
我於爾時為自饒益，亦饒益他，饒益多人，
T 0678a10
愍傷世間，為天、為人求義及饒益，求安隱
T 0678a11
快樂。爾時說法不至究竟，不究竟白淨、不
T 0678a12
究竟梵行、不究竟梵行訖。爾時，不離生老
T 0678a13
病死、啼哭憂慼，亦未能得脫一切苦。
「居士！
T 0678a14
我今出世如來、無所著、等正覺、明行成為、善逝、
T 0678a15
世間解、無上士、道法御、天人師，號佛、眾祐。我
T 0678a16
今自饒益，亦饒益他，饒益多人，愍傷世間，
T 0678a17
為天、為人求義及饒益，求安隱快樂。我今
T 0678a18
說法得至究竟，究竟白淨、究竟梵行、究竟
T 0678a19
梵行訖。我今已離生老病死、啼哭憂慼，我今
T 0678a20
已得脫一切苦。」
佛說如是。須達哆居士及
T 0678a21
諸比丘。聞佛所說，歡喜奉行。
T 0678a22
須達哆經第四竟
（一千五百八十九字）
T 0678a23