Nội dung bài kinh
Tôi nghe như vầy:
Một thời Phật trú tại nước Xá-vệ, ở tại Thắng Lâm Lâm trong vườn Cấp Cô Độc.
Bấy giờ Phật nói với các Tỳ-kheo:
“Nếu lá cây Trú độ ở Tam Thập Tam Thiên úa vàng, lúc đó thiên chúng ở Tam thập thiên vui mừng hớn hở, cho rằng lá cây Trú độ chẳng bao lâu nữa sẽ rụng.
“Rồi thì lá cây ở Tam Thập Tam Thiên đã rụng. Lúc đó Chư Thiên ở Tam Thập Tam Thiên vui mừng hớn hở cho rằng lá cây Trú độ chẳng bao lâu nữa sẽ mọc lại.
“Rồi thì lá cây Trú độ ở Tam Thập Tam Thiên đã mọc lại, lúc đó Chư Thiên ở Tam Thập Tam Thiên vui mừng hớn hở cho rằng cây Trú độ chẳng bao lâu nữa sẽ kết ra mạng lưới.
“Rồi thì cây Trú độ ở Tam Thập Tam Thiên đã kết mạng lưới.
Lúc đó Chư Thiên ở Tam Thập Tam Thiên vui mừng hớn hở cho rằng cây Trú độ chẳng bao lâu nữa sẽ nở nụ giống như mỏ chim.
“Rồi thì cây Trú độ ở Tam Thập Tam Thiên đã nở nụ giống như mỏ chim.
“Lúc đó Chư Thiên ở Tam Thập Tam Thiên cho rằng cây Trú độ chẳng bao lâu nữa sẽ nở hoa giống như cái bát.
“Rồi thì cây Trú độ ở Tam Thập Tam Thiên đã nở hoa như cái bát. Lúc đó Chư Thiên ở Tam Thập Tam Thiên hớn hở cho rằng cây Trú độ chẳng bao lâu hoa sẽ nở tròn trịa. Khi cây Trú độ nở hoa tròn trịa, nó chiếu ra ánh sáng, màu sắc và tỏa ra mùi thơm trong chu vi trăm do-tuần. Lúc bấy giờ vào tháng tư mùa hạ, các vị Tam Thập Tam Thiên vui đùa với năm món dục lạc cõi trời. Đó là Tam Thập Tam Thiên tập trung dưới cây Trú độ mà hưởng thọ sự hoan lạc.
“Theo ý nghĩa như thế, vị Thánh đệ tử cũng vậy. Khi suy nghĩ đến việc xuất gia, lúc đó vị Thánh đệ tử như là chiếc lá úa vàng, cũng giống như lá cây Trú độ ở cõi Tam Thập Tam Thiên vàng úa.
“Lại nữa, khi vị Thánh đệ tử cạo bỏ râu tóc, mặc áo ca-sa, với chí tín, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, học đạo; lúc đó vị Thánh đệ tử được gọi là lá rụng, như lá cây Trú độ ở Tam Thập Tam Thiên rụng xuống.
“Lại nữa, khi vị Thánh đệ tử ly dục, ly pháp ác bất thiện, có tầm có tứ, có hỷ và lạc phát sinh do viễn ly, thành tựu và an trụ Sơ thiền; lúc đó vị Thánh đệ tử được gọi là sanh trở lại như lá cây ở Tam Thập Tam Thiên sanh trở lại.
“Lại nữa, khi vị Thánh đệ tử tầm và tứ đã dứt, nội tĩnh, nhất tâm không tầm không tứ, có hỷ lạc do định sanh thành tựu và an trụ Nhị thiền. Lúc đó Thánh đệ tử được gọi là sanh màng lưới như cây Trú độ ở Tam Thập Tam Thiên sanh mạng lưới.
“Lại nữa, khi vị Thánh đệ tử lìa hỷ dục, an trụ xả vô cầu với chánh niệm chánh trí, thân cảm giác lạc; điều mà Thánh nói là an trú lạc có xả, và niệm, thành tựu an trụ Tam thiền. Lúc đó Thánh đệ tử được gọi là nở nụ như mỏ chim, cũng như cây Trú độ ở Tam Thập Tam Thiên nở nụ như mỏ chim.
“Lại nữa, khi Thánh đệ tử diệt lạc, diệt khổ; ưu và hỷ từ trước cũng đã diệt, không khổ không lạc, xả và niệm thanh tịnh thành tựu an trụ Tứ thiền. Vị Thánh đệ tử lúc đó được gọi là nở hoa như cái bát vậy, cũng như cây Trú độ ở Tam Thập Tam Thiên nở hoa như cái bát.
“Lại nữa, khi Thánh đệ tử các lậu đã được diệt tận, tâm giải thoát, tuệ giải thoát, ngay trong đời hiện tại này mà tự tri, tự giác, tự tác chứng, thành tựu an trụ; vị ấy biết một cách như thật rằng ‘Sanh đã hết, phạm hạnh đã vững, điều cần làm đã xong, không còn tái sanh nữa ’. Lúc đó vị Thánh đệ tử được gọi là hoa nở tròn trịa, cũng giống như cây Trú độ ở Tam Thập Tam Thiên nở hoa tròn trịa.
Đó là vị Tỳ-kheo lậu tận A-la-hán được Tam Thập Tam Thiên tập hội tại chánh điện Thiện pháp hỏi han khen ngợi rằng: ‘Vị Thánh đệ tử tôn quý đó, ở tại thôn ấp kia, đã cạo bỏ râu tóc, mặc áo ca-sa, chí tín, lìa bỏ gia đình, sống không gia đình, học đạo, các lậu đã hết, tâm giải thoát, tuệ giải thoát, ngay trong đời hiện tại này tự tri, tự giác, tự tác chứng, thành tựu an trụ, biết một cách như thật rằng, sự sanh đã hết, phạm hạnh đã vững, điều cần làm đã làm xong, không còn tái sanh nữa’. Đó là sự tập hội của các A-la-hán lậu tận, như chư thiên Tam Thập Tam Thiên cùng tập hội dưới cây Trú độ vậy”.
Phật thuyết như vậy, các vị Tỳ-kheo sau khi nghe những điều Phật thuyết, hoan hỷ phụng hành.
Nội dung bài kinh
T 0422a19
我聞如是：
一時，佛遊舍衛國，在勝林給孤
T 0422a20
獨園。
爾時，世尊告諸比丘：「若三十三天晝
T 0422a21
度樹葉萎黃，是時，三十三天悅樂歡喜，晝度
T 0422a22
樹葉不久當落。復次，三十三天晝度樹葉已
T 0422a23
落，是時，三十三天悅樂歡喜，晝度樹葉不
T 0422a24
久當還生。復次，三十三天晝度樹葉已還生，
T 0422a25
是時，三十三天悅樂歡喜，晝度樹不久當生
T 0422a26
網。復次，三十三天晝度樹已生網，是時，三十
T 0422a27
三天悅樂歡喜，晝度樹不久當生如鳥喙。
T 0422a28
復次，三十三天晝度樹已生如鳥喙，是時，三
T 0422a29
十三天悅樂歡喜，晝度樹不久當開如鉢。
T 0422b01
復次，三十三天晝度樹已開如鉢，是時，三十
T 0422b02
三天悅樂歡喜，晝度樹不久當盡敷開。若
T 0422b03
晝度樹已盡敷開，光所照、色所映、香所熏，
T 0422b04
周百由延，是時，三十三天於中夏四月，以
T 0422b05
天五欲功德具足而自娛樂，是謂三十三天
T 0422b06
於晝度樹下集會娛樂也。
「如是義，聖弟子
T 0422b07
亦復爾，思念出家，是時聖弟子名為葉黃，
T 0422b08
猶三十三天晝度樹葉萎黃也。復次，聖弟
T 0422b09
子剃除鬚髮，著袈裟衣，至信、捨家、無家、
T 0422b10
學道，是時聖弟子名為葉落，猶三十三天
T 0422b11
晝度樹葉落也。復次，聖弟子離欲、離惡不
T 0422b12
善之法，有覺、有觀，離生喜樂，得初禪成就
T 0422b13
遊，是時，聖弟子名葉還生，猶三十三天晝度
T 0422b14
樹葉還生也。復次，聖弟子覺觀已息，內靜、
T 0422b15
一心，無覺無觀，定生喜樂，得第二禪成就
T 0422b16
遊，是時，聖弟子名為生網，猶三十三天晝度
T 0422b17
樹生網也。復次，聖弟子離於喜欲，捨無求
T 0422b18
遊，正念正智而身覺樂，謂聖所說、聖所捨、念、
T 0422b19
樂住、空，得第三禪成就遊，是時，聖弟子名
T 0422b20
生如鳥喙，猶三十三天晝度樹如鳥喙也。復
T 0422b21
次，聖弟子樂滅、苦滅，喜憂本已滅，不苦不樂、
T 0422b22
捨、念、清淨，得第四禪成就遊，是時，聖弟子
T 0422b23
名生如鉢，猶三十三天晝度樹如鉢也。
「復
T 0422b24
次，聖弟子諸漏已盡，心解脫、慧解脫，於現
T 0422b25
法中自知自覺，自作證成就遊，生已盡，梵
T 0422b26
行已立，所作已辦，不更受有，知如真，是時，
T 0422b27
聖弟子名盡敷開，猶三十三天晝度樹盡敷
T 0422b28
開也。彼為漏盡阿羅訶比丘，三十三天集
T 0422b29
在善法正殿，咨嗟稱歎：『某尊弟子於某村
T 0422c01
邑剃除鬚髮，著袈裟衣，至信、捨家、無家、學
T 0422c02
道，諸漏已盡，心解脫、慧解脫，於現法中
T 0422c03
自知自覺，自作證成就遊，生已盡，梵行已立，
T 0422c04
所作已辦，不更受有，知如真。』是謂漏盡阿
T 0422c05
羅訶共集會也，如三十三天晝度樹下共集
T 0422c06
會也。」
佛說如是。彼諸比丘聞佛所說，歡喜
T 0422c07
奉行。
T 0422c08
晝度樹經第二竟
（七百五十二字）
T 0422c09