Nội dung bài kinh
Tôi nghe như vầy:
Một thời sau khi Phật nhập Niết-bàn không lâu, một số lớn các Tỳ-kheo danh đức, thượng tôn đến thành Ba-lị Tử, trú tại Kê viên.
Bấy giờ Cư sĩ Đệ Thập, người ở Bát thành mang nhiều hàng hóa quý đến thành Ba-lị Tử để buôn bán đổi chác. Số hàng hóa đó bán hết rất mau; được lời khá to. Cư sĩ Đệ Thập, người Bát thành, hết sức vui mừng, bèn rời Ba-lị Tử đến Kê viên, tìm đến các Tỳ-kheo Thượng tôn danh đức, cúi đầu lễ sát chân rồi ngồi sang một bên. Các Tỳ-kheo Thượng tôn danh đức thuyết pháp cho Cư sĩ nghe, khuyến phát khát ngưỡng, thành tựu hoan hỷ. Sau khi đã dùng vô lượng phương tiện thuyết pháp cho Cư sĩ, khuyến phát khát ngưỡng, thành tựu hoan hỷ, các Ngài ngồi im lặng. Rồi thì Cư sĩ Đệ Thập, người Bát Thành bạch:
“Bạch Thượng tôn, Tôn giả A-nan hiện giờ ở đâu? Con muốn được gặp.”
Các Tỳ-kheo Thượng tôn đáp:
“Cư sĩ, Tôn giả A-nan đang ở tại thành Tì-xá-li, bên bờ sông Di hầu, trong cao lâu đài quán. Nếu muốn thăm, ông có thể đi đến đó.”
Bấy giờ Cư sĩ Đệ Thập, người Bát Thành, rời chỗ ngồi đứng dậy, cúi đầu lễ sát chân các Tỳ-kheo Thượng tôn, nhiễu quanh chiều phải ba vòng rồi đi.
Cư sĩ tìm đến chỗ Tôn giả A-nan, cúi đầu lễ sát chân rồi ngồi xuống một bên và bạch rằng:
“Bạch Tôn giả A-nan, con có điều muốn hỏi, Ngài có cho phép chăng?”
“Cư sĩ cứ hỏi. Tôi nghe rồi sẽ suy xét.”
Cư sĩ hỏi:
“Bạch Tôn giả, Đức Thế Tôn, Như Lai, Vô Sở Trước, Đẳng Chánh Giác, Bậc đã thành tựu tuệ nhãn, thấy đệ nhất nghĩa, Ngài có dạy một pháp nào mà Thánh đệ tử nếu an trú vào đó sẽ đoạn trừ các lậu, tâm giải thoát chăng?”
Tôn giả A-nan đáp:
“Đúng vậy, Đức Thế Tôn có dạy pháp ấy.”
Cư sĩ hỏi:
“Đức Thế Tôn, Như Lai, Vô Sở Trước, Đẳng Chánh Giác, Bậc đã thành tựu tuệ nhãn, đã thấy đệ nhất nghĩa, Ngài dạy như thế nào về một pháp ấy, mà Thánh đệ tử nếu an trú vào đó sẽ dứt sạch các lậu, tâm giải thoát? Pháp ấy như thế nào?”
Tôn giả A-nan đáp:
“Này Cư sĩ, đa văn Thánh đệ tử ly dục, ly ác bất thiện pháp, cho đến chứng đắc đệ Tứ thiền, thành tựu an trú. Vị ấy y cứ nơi đây mà quán pháp như pháp. Hoặc có thể y cứ nơi đây mà quán pháp như pháp, vị ấy an trú vào đó mà dứt sạch các lậu. Nhưng an trú vào đó mà không dứt sạch các lậu, thì nhờ nơi pháp này, do có muốn pháp, yêu pháp, thích pháp, tin tưởng pháp, ái lạc hoan hỷ, vị ấy đoạn trừ năm hạ phần kết, hóa sanh nơi kia mà nhập Niết-bàn, được pháp bất thối, vĩnh viễn không còn trở lại đời này.
“Lại nữa, Cư sĩ, đa văn Thánh đệ tử, tâm cùng đi đối với từ biến mãn một phương, thành trụ và an trú. Cũng vậy, hai, ba, bốn phương, bốn phương bàng, phương trên và phương dưới khắp cả mọi nơi tâm cùng đi đối với từ, không kết, không oán, không nhuế, không tranh, quảng đại, vô biên, vô lượng, khéo tu tập, viên mãn tất cả thế gian, thành tựu và an trụ. Cũng vậy, tâm đi đối với bi, hỷ và xả, không kết, không oán, không nhuế, không tranh, quảng đại, vô lượng, vô biên khéo tu tập, biến mãn tất cả thế gian, thành tựu và an trụ. Vị ấy cứ y nơi đây mà quán pháp như pháp. Vị ấy hoặc có thể y cứ vào đó mà dứt sạch các dục. Nhưng nếu chưa dứt sạch được các lậu, nhờ pháp này, do yêu pháp, thích pháp, tin tưởng pháp, ái lạc hoan hỷ, vị ấy đoạn trừ ngũ hạ phần kiết, hóa sanh vào cõi kia mà nhập Niết-bàn, được pháp bất thối, vĩnh viễn không còn tái sanh lại đời này nữa. Đây là pháp mà Đức Thế Tôn, Như Lai, Vô Sở Trước, Đẳng Chánh Giác, Bậc thành tựu tuệ nhãn, đã thấy đệ nhất nghĩa, nói rằng, ‘Có một pháp mà nếu đa văn Thánh đệ tử an trú vào đó sẽ dứt sạch các lậu, tâm được giải thoát.
“Lại nữa, Cư sĩ, đa văn Thánh đệ tử vượt qua tất cả sắc tưởng, cho đến phi tưởng phi phi tưởng xứ, thành tựu và an trú, vị ấy ở nơi đây mà quán pháp như pháp, vị ấy hoặc có thể an trú vào đó mà dứt sạch các lậu. Nhưng nếu không dứt sạch các lậu, thì nhờ pháp này, do yêu pháp, thích pháp, tin tưởng pháp, ái lạc, hoan hỷ, vị ấy đoạn trừ ngũ hạ phần kết, hóa sanh nơi kia mà nhập Niết-bàn, được pháp bất thối, vĩnh viễn không còn trở lại đời này nữa. Đây là pháp mà Đức Thế Tôn, Như Lai, Vô Sở Trước, Đẳng Chánh Giác, Bậc đã thành tựu, đã thấy đệ nhất nghĩa, nói rằng, có một pháp mà nếu Đa văn Thánh đệ tử an trụ vào đó sẽ dứt sạch các lậu tâm được giải thoát.”
Bấy giờ Cư sĩ Đệ Thập, người ở Bát thành, liền rời chỗ ngồi đứng dậy, trịch vai áo bên hữu chấp tay bạch rằng:
“Kỳ diệu thay! Hy hữu thay, Tôn giả A-nan! Con chỉ hỏi một cánh cửa cam lồ, nhưng Tôn giả đã nói cho con nghe một lần đến mười hai pháp môn cam lồ. Dựa theo pháp môn nào trong mười hai pháp môn ấy tu tập cũng đều được giải thoát an lạc.
“Bạch Tôn giả A-nan, cũng như cách làng không xa, có một ngôi nhà lớn, được mở ra với mười hai cánh cửa. Một người có việc cần nên đã vào trong nhà ấy. Lại có một người khác đứng đó, nhưng không muốn đem lại sự lợi ích và phước lạc, không muốn sự an ổn cho người ấy, nên nổi lửa mà đốt nhà. Bạch Tôn giả A-nan, người ấy có thể do theo một trong mười hai cửa mà ra khỏi ngôi nhà cháy một cách an toàn. Cũng vậy, bạch Tôn giả, con chỉ hỏi một cửa cam lồ mà Ngài nói cho con nghe một lần đến mười hai cửa pháp cam lồ. Y theo một trong mười hai cửa pháp cam lồ này thì có thể được an ổn giải thoát. Bạch Tôn giả A-nan, trong pháp luật của Bà-la-môn nói về pháp luật bất thiện mà còn có sự cúng dường thầy của họ, huống sao con lại không cúng dường bậc Đại sư Tôn giả A-nan.”
Rồi ngay trong đêm ấy, Cư sĩ Đệ Thập, người ở Bát thành bày dọn các món ăn thơm ngon, tinh khiết, đầy đủ các loại cứng và mềm; sau khi bày biện thức ăn xong, vào lúc sáng sớm, trải dọn chỗ ngồi Cư sĩ cung thỉnh chúng Tăng ở Kê viên và thành Bệ-xá-li hợp lại, rồi tự tay mình dâng nước rửa, dâng các thức ăn thơm ngon tinh khiết, đầy đủ các loại cứng và mềm; tự tay mời mọc cho đến khi chúng Tăng no đủ, phân chia các thức ăn đầy đủ cho chúng Tăng. Sau khi chúng Tăng thọ thực, thâu bát, rửa tay, Cư sĩ đem năm trăm vật phẩm mua một ngôi nhà cúng riêng cho Tôn giả A-nan. Tôn giả A-nan nhận lãnh, sau đó cúng cho Chiêu đề tăng.
Tôn giả A-nan thuyết như vậy. Cư sĩ Đệ Thập người ở Bát thành sau khi nghe những gì Tôn giả A-nan thuyết, hoan hỷ phụng hành.
Nội dung bài kinh
T 0802a12
我聞如是:
一時,佛般涅槃後不久,眾多上尊
T 0802a13
名德比丘遊波羅利子城,住在雞園。
是
T 0802a14
時,第十居士八城持多妙貨,往至波羅利
T 0802a15
子城治生販賣。於是,第十居士八城,彼多妙
T 0802a16
貨,貨賣速售,大得財利,歡喜踊躍,出波羅利
T 0802a17
子城,往詣鷄園眾多上尊名德比丘所,稽首
T 0802a18
禮足,却坐一面。時,諸上尊名德比丘為彼說
T 0802a19
法,勸發渴仰,成就歡喜,無量方便為彼說
T 0802a20
法,勸發渴仰,成就歡喜已,默然而住。
時,諸上
T 0802a21
尊比丘為彼說法,勸發渴仰,成就歡喜已。
T 0802a22
於是,第十居士八城白曰:「上尊!尊者阿難今
T 0802a23
在何處?我欲往見。」
諸上尊比丘答曰:「居士!
T 0802a24
尊者阿難今在鞞舍離獼猴江邊高樓臺觀,
T 0802a25
若欲見者,可往至彼。」
爾時,第十居士八城
T 0802a26
即從坐起,
稽
首諸上尊比丘足,繞三匝而
T 0802a27
去,往詣尊者阿難所,稽首禮足,却坐一面,
T 0802a28
白曰:「尊者阿難!欲有所問,聽我問耶?」
尊
T 0802a29
者阿難告曰:「居士!欲問便問,我聞已當思。」
T 0802b01
居士問曰:「尊者阿難!世尊、如來、無所著、正盡
T 0802b02
覺成就慧眼,見第一義,頗說一法,若聖弟
T 0802b03
子住漏盡無餘,得心解脫耶?」
尊者阿難答
T 0802b04
曰:「如是。」
居士問曰:「尊者阿難!世尊、如來、無
T 0802b05
所著、正盡覺成就慧眼,見第一義。云何說
T 0802b06
有一法,若聖弟子住漏盡無餘,得心解脫
T 0802b07
耶?」
尊者阿難答曰:「居士!多聞聖弟子離欲、
T 0802b08
離惡不善之法,至得第四禪成就遊。彼依
T 0802b09
此處,觀法如法,彼依此處,觀法如法,住
T 0802b10
彼得漏盡者,或有是處。若住彼,不得漏
T 0802b11
盡者,或因此法,欲法、愛法、樂法、靖法,愛樂
T 0802b12
歡喜,斷五下分結盡,化生於彼而般涅槃,
T 0802b13
得不退法,終不還此。
「復次,居士!多聞聖弟
T 0802b14
子心與慈俱,遍滿一方成就遊。如是二三
T 0802b15
四方、四維上下,普周一切,心與慈俱,無結無
T 0802b16
怨,無恚無諍,極廣甚大,無量善修,遍滿一切
T 0802b17
世間成就遊。如是悲、喜心與捨俱,無結無
T 0802b18
怨,無恚無諍,極廣甚大,無量善修,遍滿一切
T 0802b19
世間成就遊。彼依此處,觀法如法,彼依此
T 0802b20
處,觀法如法,住彼得漏盡者,或有是處,
T 0802b21
若住彼,不得漏盡者,或因此法,欲法、愛法、
T 0802b22
樂法、靖法,愛樂歡喜,斷五下分結盡,化生
T 0802b23
於彼而般涅槃,得不退法,終不還此。是謂
T 0802b24
如來、無所著、正盡覺成就慧眼,見第一義,
T 0802b25
說有一法,若聖弟子住漏盡無餘,得心解
T 0802b26
脫。
「復次,居士!多聞聖弟子度一切色想,乃至
T 0802b27
非有想非無想處成就遊。彼於此處,觀法
T 0802b28
如法,彼於此處,觀法如法,住彼得漏盡
T 0802b29
者,或有是處。若住彼,不得漏盡者,或因此
T 0802c01
法,欲法、愛法、樂法、靖法,愛樂歡喜,斷五下
T 0802c02
分結盡,化生於彼而般涅槃,得不退法,終
T 0802c03
不還此。是謂如來、無所著、正盡覺成就慧
T 0802c04
眼,見第一義,說有一法,若聖弟子住漏盡
T 0802c05
無餘,得心解脫。」
於是,第十居士八城即從
T 0802c06
坐起,偏袒著衣,叉手白曰:「尊者阿難!甚奇!
T 0802c07
甚特!我問尊者阿難一甘露門,而尊者阿難
T 0802c08
一時為我說於十二甘露法門,今此十二甘
T 0802c09
露法門必隨所依,得安隱出。尊者阿難!猶
T 0802c10
去村不遠,有大屋舍,開十二戶,若人所為
T 0802c11
故,入彼屋中。復一人來,不為彼人求義及
T 0802c12
饒益,不求安隱而燒彼屋。尊者阿難!彼人
T 0802c13
必得於此十二戶隨所依出,得自安隱。如
T 0802c14
是我問尊者阿難一甘露門,而尊者阿難一
T 0802c15
時為我說於十二甘露法門,今此十二甘露
T 0802c16
法門必隨所依,得安隱出。尊者阿難!梵志
T 0802c17
法、律中說不善法、律,尚供養師,況復我不
T 0802c18
供養大師尊者阿難耶?」
於是,第十居士八城
T 0802c19
即於夜中,施設極妙淨美豐饒食噉含消,
T 0802c20
施設食已,平旦敷座,請鷄園眾及鞞舍離
T 0802c21
眾皆集一處,自行澡水,則以極妙淨美豐
T 0802c22
饒食噉含消,手自斟酌,令得飽滿,食訖收
T 0802c23
器,行澡水竟,持五百種物買屋別施尊
T 0802c24
者阿難。尊者阿難受已,施與招提僧。
尊者阿
T 0802c25
難所說如是。第十居士八城聞尊者阿難所
T 0802c26
說,歡喜奉行。
T 0802c27
八城經第六竟
(一千一百七十字)
T 0802c28