Nội dung bài kinh
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp cô độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ-kheo:
“Đối với sanh tử vô thỉ, vì bị vô minh che khuất, ái kết buộc ràng, luân hồi trong đêm dài tăm tối, nên không biết được biên tế tối sơ của khổ. Cũng như trăm thứ cỏ cây, lúa, thóc, mọc trên mặt đất, tất cả đều bị khô héo vì lâu ngày không mưa. Này các Tỳ-kheo, vì bị vô minh che khuất, ái kết buộc ràng, nên chúng sanh sống chết luân hồi. Ái kết không dứt, không chấm dứt được khổ.
“Này các Tỳ-kheo, có khi nước trong biển lớn cũng khô cạn vì lâu ngày trời không mưa. Cũng vậy, này các Tỳ-kheo, vì vô minh che khuất, ái kết buộc ràng, nên chúng sanh sống chết luân hồi. Ái kết không dứt, không chấm dứt được khổ.
“Này các Tỳ-kheo, có lúc, sau một thời gian lâu dài, núi chúa Tu-di tất phải sụp đổ. Cũng vậy, này các Tỳ-kheo, vì vô minh che khuất, ái kết buộc ràng, nên chúng sanh sống chết luân hồi. Ái kết không dứt, không chấm dứt được khổ.
“Này các Tỳ-kheo, có lúc, sau một thời gian lâu dài, quả đất này bị tan hoại. Cũng vậy, này các Tỳ-kheo, vì vô minh che khuất, ái kết buộc ràng, nên chúng sanh sống chết luân hồi. Ái kết không dứt, không chấm dứt được khổ.
“Này các Tỳ-kheo, giống như con chó bị cột vào trụ. Khi sợi dây chưa bứt, nó lâu dài đi quanh cây trụ, chuyển động luân hồi. Cũng vậy, này các Tỳ-kheo, vì chúng sanh ngu si không biết như thật về sắc, về sự tập khởi của sắc, về sự diệt tận của sắc, về vị ngọt của sắc, về sự tai hại của sắc, về sự xuất ly của sắc, nên mãi mãi bị xoay vần qua lại, bị chuyển vần theo sắc. Cũng vậy, nếu không biết như thật về thọ, tưởng, hành, thức; về sự tập khởi của thọ, tưởng, hành, thức; về sự diệt tận của thọ, tưởng, hành, thức; về vị ngọt của thọ, tưởng, hành, thức; về sự tai hại của thọ, tưởng, hành, thức; về sự xuất ly của thọ, tưởng, hành, thức, thì sẽ mãi mãi bị xoay vần qua lại, bị chuyển vần theo thọ, tưởng, hành, thức.
“Này các Tỳ-kheo, nó bị chuyển theo sắc, chuyển theo thọ, chuyển theo tưởng, chuyển theo hành, chuyển theo thức. Vì bị chuyển theo sắc nên không thoát khỏi sắc; vì bị chuyển theo thọ, tưởng, hành, thức nên không thoát khỏi thọ, tưởng, hành, thức. Vì không thoát, nên không thoát khỏi sanh, già, bệnh, chết, ưu, bi, khổ, não. Đa văn Thánh đệ tử biết như thật về sự tập khởi của sắc, về sự diệt tận của sắc, về vị ngọt của sắc, về sự tai hại của sắc, về sự xuất ly của sắc; biết như thật về thọ, tưởng, hành, thức; về sự tập khởi của thọ, tưởng, hành, thức; về sự diệt tận của thọ, tưởng, hành, thức; về vị ngọt của thọ, tưởng, hành, thức; về sự tai hại của thọ, tưởng, hành, thức; về sự xuất ly của thọ, tưởng, hành, thức, nên không bị chuyển theo thọ, tưởng, hành, thức. Vì không bị chuyển theo, nên thoát khỏi sắc, thoát khỏi thọ, tưởng, hành, thức. Ta nói vị ấy sẽ thoát khỏi sanh, già, bệnh, chết, ưu, bi, khổ, não.”
Bấy giờ, các Tỳ-kheo sau khi nghe những điều Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
Nội dung bài kinh
如是我聞:
一時,佛住舍衛國祇樹給
T 0069b05
孤獨園。
爾時,佛告諸比丘:「於無始生死,無
T 0069b06
明所蓋,愛結所繫,長夜輪迴,不知苦之
T 0069b07
本際;有時長久不雨,地之所生百穀草木,皆
T 0069b08
悉枯乾。諸比丘!若無明所蓋,愛結所繫,
T 0069b09
眾生生死輪迴,愛結不斷,不盡苦邊。諸比
T 0069b10
丘!有時長夜不雨,大海水悉皆枯竭。諸比
T 0069b11
丘!無明所蓋,愛結所繫,眾生生死輪迴,愛
T 0069b12
結不斷,不盡苦邊。諸比丘!有時長夜須彌
T 0069b13
山王皆悉崩落,無明所蓋,愛結所繫,眾
T 0069b14
生長夜生死輪迴,愛結不斷,不盡苦邊。
T 0069b15
諸比丘!有時長夜此大地悉皆敗壞,而眾
T 0069b16
生無明所蓋,愛結所繫,眾生長夜生死輪
T 0069b17
迴,愛結不斷,不盡苦邊。
「比丘!譬如狗子
T 0069b18
繫柱,彼繫不斷,長夜繞柱,輪迴而轉。如是,
T 0069b19
比丘!愚夫眾生不如實知色、色集、色滅、色味、
T 0069b20
色患、色離,長夜輪迴,順色而轉。如是不如
T 0069b21
實知受、想、行、識、識集、識滅、識味、識患、識離,長
T 0069b22
夜輪迴,順識而轉。諸比丘!隨色轉、隨受轉、
T 0069b23
隨想轉、隨行轉、隨識轉。隨色轉故,不脫於
T 0069b24
色,隨受、想、行、識轉故,不脫於識。以不
T 0069b25
脫故,不脫生、老、病、死、憂、悲、惱、苦。多聞聖弟
T 0069b26
子如實知色、色集、色滅、色味、色患、色離,如實
T 0069b27
知受、想、行、識、識集、識滅、識味、識患、識離故,
T 0069b28
不隨識轉。不隨轉故,脫於色,脫於受、想、
T 0069b29
行、識,我說脫於生、老、病、死、憂、悲、惱、苦。」
佛說
T 0069c01
此經已。時,諸比丘聞佛所說,歡喜奉行。
T 0069c02