Nội dung bài kinh
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp cô độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, có Tôn giả Phú-lan-na đi đến chỗ Phật, cúi đầu đảnh lễ dưới chân Phật, rồi đứng qua một bên, bạch Phật:
“Lành thay, Thế Tôn! Cúi xin vì con mà thuyết pháp. Con ở nơi vắng vẻ một mình, chuyên cần tinh tấn tư duy, sống không buông lung,… cho đến: tự biết không tái sanh đời sau nữa.”
Phật bảo Phú-lan-na:
“Lành thay! Lành thay! Ông có thể hỏi Như Lai nghĩa như vậy. Hãy lắng nghe và suy nghĩ kỹ, Ta sẽ vì ngươi mà nói.
“Nếu có Tỳ-kheo nào, mắt thấy sắc vừa ý, đáng yêu, đáng vui, đáng nhớ, trưởng dưỡng dục; Tỳ-kheo kia thấy rồi, sanh ra hỷ lạc, tán thán, hệ lụy; do hỷ lạc, tán thán, hệ lụy, tâm càng hoan hỷ; do hoan hỷ,ï càng đắm sâu hoan lạc; đắm sâu hoan lạc mà tham ái sanh; do tham ái sanh, mà bị ách ngại. Do đó cách xa Niết-bàn. Đối với tai, mũi, lưỡi, thân, ý cũng nói như vậy.
“Này Phú-lan-na, nếu Tỳ-kheo nào, mắt thấy sắc vừa ý, đáng yêu, đáng vui, đáng nhớ, trưởng dưỡng dục; Tỳ-kheo kia thấy rồi, không hỷ lạc, không tán thán, không hệ lụy; do không hỷ lạc, không tán thán, không hệ lụy, nên không hoan hỷ; do không hoan hỷ,ï nên không hoan lạc; không hoan lạc nên không tham; do không tham, mà không bị ách ngại; cho nên dần dần tiếp cận Niết-bàn. Đối với tai, mũi, lưỡi, thân, ý, cũng nói như vậy.”
Phật bảo Phú-lan-na:
“Ta đã tóm lược giáo pháp, vậy Phú-lan-na muốn an trú chỗ nào?”
Tôn giả Phú-lan-na bạch Phật:
“Bạch Thế Tôn, con đã được Thế Tôn tóm lược giáo giới, nay con muốn du hành trong nhân gian đi về xứ Thâu-lô-na ở phương Tây.”
Phật bảo Phú-lan-na:
“Người ở Thâu-lô-na phương Tây hung dữ, nóng nảy, thô bạo, ưa chưởi bới. Phú-lan-na, nếu ngươi nghe những lời hung ác, nóng nảy, thô bạo, ưa mắng rủa, hủy nhục, thì ngươi sẽ như thế nào?”
Phú-lan-na bạch Phật:
“Bạch Thế Tôn, nếu người nước Thâu-lô-na phương Tây kia mà trước mặt con có những lời hung ác, mắng chửi, hủy nhục, thì con nghĩ rằng: ‘Những người Thâu-lô-na ở phương Tây này vẫn tốt lành, có trí tuệ. Tuy họï ở trước mặt ta tỏ ra hung ác, thô bạo, mắng chưởi hay hủy nhục, ta vẫn chưa bị họ dùng tay để đánh hoặc ném đá.’”
Phật bảo Phú-lan-na:
“Người Thâu-lô-na ở phương Tây này tuy hung ác, nóng nảy, thô bạo, mắng chưởi, hủy nhục đối với ngươi, ngươi có thể tránh được. Nhưng nếu họ lại còn dùng tay đánh, đá ném nữa, thì ngươi như thế nào?”
Phú-lan-na bạch Phật:
“Bạch Thế Tôn, nếu người Thâu-lô-na ở phương Tây dùng tay đánh, hay dùng đá ném con đi nữa, thì con nghĩ rằng: ‘Những người Thâu-lô-na vẫn còn tốt lành, có trí tuệ. Tuy họ dùng tay đánh, đá ném nhưng họ chẳng dùng dao gậy.’”
Phật bảo Phú-lan-na:
“Nếu những người này dùng dao gậy để hại ngươi, thì sẽ như thế nào?”
Phú-lan-na bạch Phật:
“Bạch Thế Tôn, nếu những người này, lại dùng dao gậy để hại con, thì con nghĩ rằng: ‘Những người Thâu-lô-na này vẫn còn tốt lành, có trí tuệ. Tuy họ dùng dao gậy hại ta, nhưng chưa giết ta.’”
Phật bảo Phú-lan-na:
“Giả sử những người này giết ngươi, thì sẽ như thế nào?”
Phú-lan-na bạch Phật:
“Bạch Thế Tôn, nếu những người Thâu-lô-na phương Tây giết con, thì con nghĩ rằng: ‘Các đệ tử của Thế Tôn có người nhàm chán thân này, hoặc dùng dao tự sát, hoặc uống thuốc độc, hoặc dùng dây tự thắt cổ, hoặc gieo mình xuống hố sâu. Người Thâu-lô-na phương Tây này vẫn còn tốt lành, có trí tuệ. Đối với cái thân hủ bại của ta, chỉ tạo chút phương tiện khiến ta được giải thoát.’”
Phật bảo:
“Lành thay! Phú-lan-na! Ông khéo học hạnh nhẫn nhục. Nay ngươi có thể đến ở lại Thâu-lô-na. Ngươi nên đến độ cho người chưa được độ, an cho người chưa được an, người chưa được Niết-bàn khiến cho được Niết-bàn.”
Bấy giờ, Tôn giả Phú-lan-na, sau khi nghe Phật dạy, hoan hỷ phấn khởi, làm lễ rồi đi.
Sáng hôm sau Tôn giả Phú-lan-na đắp y mang bát vào thành Xá-vệ khất thực. Thọ thực xong, trở ra, giao lại ngọa cụ, đem y bát du hành đến nước Thâu-lô-na phương Tây và an cư tại đó. Tôn giả thuyết pháp cho năm trăm vị Ưu-bà-tắc và kiến lập năm trăm Tăng-già-lam, cúng dường các thứ giường nằm, chăn, mền đều đầy đủ. Trải qua ba tháng hạ, đầy đủ Tam minh, liền ở nơi ấy nhập Vô dư Niết-bàn.
Nội dung bài kinh
如是我聞:
一時,佛住舍衛國祇樹給
T 0089b02
孤獨園。
爾時,尊者富樓那來詣佛所,稽首
T 0089b03
禮足,退住一面,白佛言:「善哉!世尊!為我說
T 0089b04
法,我坐獨一靜處,專精思惟,不放逸住,乃
T 0089b05
至自知不受後有。」
佛告富樓那:「善哉!善哉!
T 0089b06
能問如來如是之義。諦聽,善思,當為汝說。
T 0089b07
若有比丘!眼見可愛、可樂、可念、可意,長養
T 0089b08
欲之色;見已欣悅、讚歎、繫著,欣悅、讚歎、繫著
T 0089b09
已歡喜,歡喜已樂著,樂著已貪愛,貪愛已阨
T 0089b10
礙。歡喜、樂著、貪愛、阨礙故,去涅槃遠。耳、
T 0089b11
鼻、舌、身、意亦如是說。
「富樓那!若比丘,眼見
T 0089b12
可愛、樂、可念、可意,長養欲之色;見已不欣悅、
T 0089b13
不讚歎、不繫著,不欣悅、不讚歎、不繫著
T 0089b14
故不歡喜,不歡喜故不深樂,不深樂故
T 0089b15
不貪愛,不貪愛故不阨礙。不歡喜、不深
T 0089b16
樂、不貪愛、不阨礙故,漸近涅槃。耳、鼻、舌、身、
T 0089b17
意亦如是說。」
佛告富樓那:「我已略說法
T 0089b18
教,汝欲何所住?」
富樓那白佛言:「世尊!
T 0089b19
我已蒙世尊略說教誡,我欲於西方輸
T 0089b20
盧那人間遊行。」
佛告富樓那:「西方輸盧那
T 0089b21
人兇惡、輕躁、弊暴、好罵。富樓那!汝若聞彼
T 0089b22
兇惡、輕躁、弊暴、好罵、毀辱者,當如之何?」
富
T 0089b23
樓那白佛言:「世尊!若彼西方輸盧那國人,
T 0089b24
面前兇惡、訶罵、毀辱者。我作是念:『彼西方輸
T 0089b25
盧那人賢善智慧,雖於我前兇惡、弊暴、
T 0089b26
罵、毀辱我,猶尚不以手、石而見打擲。』」
佛告
T 0089b27
富樓那:「彼西方輸盧那人但兇惡、輕躁、弊暴、
T 0089b28
罵辱,於汝則可脫,復當以手、石打擲者,
T 0089b29
當如之何?」
富樓那白佛言:「世尊!西方輸盧
T 0089c01
那人脫以手、石加於我者,我當念言:『輸
T 0089c02
盧那人賢善智慧,雖以手、石加我,而不
T 0089c03
用刀杖。』」
佛告富樓那:「若當彼人脫以刀杖
T 0089c04
而加汝者,復當云何?」
富樓那白佛言:「世
T 0089c05
尊!若當彼人脫以刀杖,而加我者,當作
T 0089c06
是念:『彼輸盧那人賢善智慧,雖以刀杖而
T 0089c07
加於我,而不見殺。』」
佛告富樓那:「假使彼
T 0089c08
人脫殺汝者,當如之何?」
富樓那白佛言:
T 0089c09
「世尊!若西方輸盧那人脫殺我者,當作是
T 0089c10
念:『有諸世尊弟子,當厭患身,或以刀自
T 0089c11
殺,或服毒藥,或以繩自繫,或投深坑;彼西
T 0089c12
方輸盧那人賢善智慧,於我朽敗之身,以
T 0089c13
少作方便,便得解脫。』」
佛言:「善哉!富樓那!汝
T 0089c14
善學忍辱,汝今堪能於輸盧那人間住止,
T 0089c15
汝今宜去度於未度,安於未安,未涅槃者
T 0089c16
令得涅槃。」
爾時,富樓那聞佛所說,歡喜隨
T 0089c17
喜,作禮而去。
T 0089c18
爾時,尊者富樓那夜過晨朝,著衣持鉢,入
T 0089c19
舍衛城乞食,食已還出,付囑臥具,持衣鉢
T 0089c20
去,至西方輸盧那人間遊行。到已,夏安居,
T 0089c21
為五百優婆塞說法,建立五百僧伽藍,繩
T 0089c22
床、臥褥、供養眾具悉皆備足。三月過已,具足
T 0089c23
三明,即於彼處入無餘涅槃。
T 0089c24