Nội dung bài kinh
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp cô độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, có Bà-la-môn đến chỗ Phật, sau khi cùng Thế Tôn thăm hỏi, rồi đứng sang một bên, bạch Phật:
“Chúng sanh không phải tự mình làm, không phải cái khác làm.”
Phật bảo Bà-la-môn:
“Với luận thuyết như vậy thì Ta và ông không gặp nhau. Ông nay tự mình đi đến đây mà lại nói không tự mình làm, không phải cái khác làm.”
Bà-la-môn bạch:
“Thế nào, bạch Cù-đàm, chúng sanh là tự mình làm hay cái khác làm?”
Phật bảo Bà-la-môn:
“Bây giờ Ta hỏi ông, tùy ý mà trả lời Ta. Này Bà-la-môn, ý ông nghĩ sao, có phương tiện giới của chúng sanh, nhờ đó các chúng sanh biết tạo ra phương tiện chăng?”
Bà-la-môn bạch:
“Bạch Cù-đàm, có phương tiện giới của chúng sanh đó, khiến cho các chúng sanh biết tạo ra phương tiện.”
Phật bảo Bà-la-môn:
“Nếu có phương tiêïn giới nhờ đó mà các chúng sanh biết có phương tiện, thì đó là chúng sanh tự mình làm hay là cái khác làm?”
“Này Bà-la-môn, ý ông nghĩ sao, có an trú giới, kiên cố giới, xuất giới, tạo tác giới của chúng sanh, nhờ đó mà chúng sanh biết là có tạo tác chăng?”
Bà-la-môn bạch Phật:
“Có an trú giới, kiên cố giới, xuất giới, tạo tác giới của chúng sanh, nhờ đó mà chúng sanh biết là có tạo tác.”
Phật bảo Bà-la-môn:
“Nếu có an trú giới, kiên cố giới, xuất giới, tạo tác giới của chúng sanh, nhờ đó mà chúng sanh biết là có tạo tác, thì đó là chúng tự mình làm hay là cái khác làm?”
Bà-la-môn bạch:
“Chúng sanh có việc tự mình làm, có việc người khác làm. Bạch Cù-đàm, vì ở đời có nhiều công việc, bây giờ xin phép được cáo từ.”
Phật bảo Bà-la-môn:
“Ở đời có nhiều công việc, ông nên đúng thời.”
Sau khi nghe lời Phật dạy, Bà-la-môn hoan hỷ, tùy hỷ, từ chỗ ngồi đứng dậy ra về.
Nội dung bài kinh
如是我聞：
一時，佛住舍衛國祇樹給
T 0117c03
孤獨園。
時，有婆羅門來詣佛所，與世尊面
T 0117c04
相慰勞已，於一面住，白佛言：「眾生非自作、
T 0117c05
非他作？」
佛告婆羅門：「如是論者，我不與相
T 0117c06
見，汝今自來，而言我非自作、非他作？」
婆羅
T 0117c07
門言：「云何？瞿曇！眾生為自作、為他作耶？」
T 0117c08
佛告婆羅門：「我今問汝，隨意答我。婆羅門！
T 0117c09
於意云何？有眾生方便界，令諸眾生知作
T 0117c10
方便耶？」
婆羅門言：「瞿曇！有眾生方便界，令
T 0117c11
諸眾生知作方便也。」
佛告婆羅門：「若有方
T 0117c12
便界，令諸眾生知有方便者，是則眾生自
T 0117c13
作、是則他作。婆羅門！於意云何？有眾生
T 0117c14
安住界、堅固界、出界、造作界，令彼眾生
T 0117c15
知有造作耶？」
婆羅門白佛：「有眾生安住
T 0117c16
界、堅固界、出界、造作界，令諸眾生知有造
T 0117c17
作。」
佛告婆羅門：「若彼安住界、堅固界、出界、
T 0117c18
造作界，令諸眾生知有造作者，是則眾生
T 0117c19
自作、是則他作。」
婆羅門白佛：「有眾生自作、
T 0117c20
有他作，瞿曇！世間多事，今當請辭。」
佛告婆
T 0117c21
羅門：「世間多事，宜知是時。」
時，彼婆羅門聞
T 0117c22
佛所說，歡喜隨喜，從座起去。
T 0117c23